doorzoek de site
 

Kennisbank


Elzensingels

Vrijwel nergens in Nederland is de dichtheid van houtwallen en boomsingels zo hoog als in Achtkarspelen. Het coulissenlandschap is elders vaak ernstig beschadigd in de laatste eeuw, maar in Achtkarspelen zijn deze unieke cultuur historische landschapselementen nog volop aanwezig.

 

Elzensingels komen voor in gebieden waar het grondwater in het verleden aan de oppervlakte kwam. In de slootkanten kwam op de waterlijn vaak natuurlijke opslag van els tot ontwikkeling. Vaak zijn ze spontaan gegroeid doordat drijvend elzenzaad in de oever van de sloot terechtkomt. Dat is te zien aan de groeivorm; de bomen komen krom uit de kant en buigen dan recht omhoog. Ook werden elzen geplant. Deze landschapselementen zien we in de beekdalen, op de lagere zandgronden en in veenontginningsgebieden. In de meest natte gebieden bestonden de singels hoofdzakelijk uit zwarte els, vandaar de naam elzensingel.  In de moderne landbouw zijn deze functies zo goed als verloren gegaan. Dit heeft tot resultaat gehad dat veel van deze landschapselementen zijn verdwenen en opgeruimd. Vanuit visueel, ecologisch en recreatief oogpunt is het belangrijk dat deze lijnvormige landschapselementen behouden blijven. In de provincie Fryslân staat gelukkig nog een lengte van circa 4000 kilometer aan elzensingels. Daarvan ligt ongeveer 3000 kilometer binnen de Noordelijke Friese Wouden.